بويهيان پيش از تسلط بغداد ظهور بويهيان بروشنائى تاريخ از آغاز قرن چهارم هجرى بود و از آن پيش سرگذشت اينخاندان آميخته بابهام است ، مورخان درباره اسلافشان سخن گونه‌گون دارند و سلسله نسبشان مانند بيشتر خاندانها كه ناگهان از گمنامى بيرون ميشوند مشكوك است . گويند نسب ايشان به بهرام گور پادشاه معروف ساسانى ميرسد . بعضى ديگر براى ايشان نسب الهى ساخته‌اند چنان كه روميان نسب قهرمانان خويش را بخدايان پيوند ميدادند بعضى ديگر پنداشته‌اند كه اين خاندان از اواسط الناس بود و پيش از وصول بقدرت اعتبار و سابقه‌اى چنان كه بايد نداشت ، به پندارز . ترشتين كه كلمه بويه را در دائرة - المعارف اسلامى او نوشته نسب بويهيان ببهرام گور نميرسد بلكه از دودمان نرسى وزير اعظم شاه ساسانيند . بعضى ديگر آنها را به عربان بنى ضبه منسوب داشته‌اند . بگفته مؤلف الفخرى : " نسب بويهيان بيكى از شاهان ايران ميرسد و از آنجا بيهودا پسر يعقوب پيوسته است ! و اينخاندان گر چه ساكن ديلمستان بود اما ديلمى اصيل نبود " . جد بويهيان ابو شجاع بويه و پدران او چون ديلمان عادى فقير و گمنام بودند ، بويه ماهيگير بود ، معز الدوله از پس آنكه بقدرت رسيد و ولايتها بگشود نعمت خدا را ياد ميكرد و ميگفت من بر سر خود هيزم ميبردم . تاريخ بويهيان پيش از قدرتشان خرافه‌آميز است ، نفوذ ستاره‌بينى و طلسمات كه